Διαζύγιο και διατροφή

Όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζετε...

Διαζύγιο: Πώς γίνεται η ανακοίνωση στα παιδιά

Ποιες είναι οι πιθανές αντιδράσεις τους σύμφωνα με το αναπτυξιακό στάδιο που διανύουν;

Βοηθήστε το παιδί να ξεπεράσει το διαζύγιο

Πώς αντιδρούν τα παιδιά και ποιος είναι ο ρόλος των χωρισμένων γονιών;

Κανόνες καλού χωρισμού

Ξαναφτιάχνω τη ζωή μου μετά το διαζύγιο...

Συναινετικό διαζύγιο

Ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την έκδοση συναινετικού διαζυγίου;

9 ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το διαζύγιο

Μετά από πόσον καιρό επανέρχεται η ψυχική και ψυχολογική ισορροπία στα μέλη της οικογένειας; Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά; Υπάρχουν κάποιες απαγορευμένες λέξεις – φράσεις – συμπεριφορές που θα πρέπει να αποφεύγονται;

Κατανομή της περιουσίας μεταξύ των συζύγων

Όταν ο γάμος λυθεί, τι δικαιούται να παραλάβει ο καθένας από τους πρώην συζύγους;

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΧΩΡΙΣΜΟΣ / ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΧΩΡΙΣΜΟΣ / ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

7 μοιραία λάθη που κάνουν όσοι χωρίζουν

του Γιώργου Γιαγκουδάκη, Δικηγόρου Καβάλας

Διαζύγια - Ποινικά - Ιντερνετ
http://kavala-lawyer.blogspot.gr
giagkoud@yahoo.com

Οι σύζυγοι όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα ασφαλώς και μπορούν να σώσουν το γάμο τους ή αν δεν είναι αυτό δυνατόν μπορούν έστω να χωρίσουν λιγότερο επώδυνα. Με ποιό άραγε τρόπο; Αν αποφύγουν ορισμένα λάθη, που μπορεί να κάνουν κυρίως από άγνοια ή έλλειψη ψυχραιμίας.

Τα επτά (7) λάθη που πρέπει να αποφύγουν οι σύζυγοι που χωρίζουν είναι:

ΛΑΘΟΣ #1: Όσοι χωρίζουν δεν αναζητούν βοήθεια από ειδική οικογενειακή σύμβουλο - ψυχολόγο. Μπορούν οι σύζυγοι να έχουν πολύτιμη βοήθεια από οικογενειακή σύμβουλο. Αυξάνουν τις πιθανότητες έτσι να σώσουν τον γάμο τους από τη καταστροφή, ακολουθώντας τις κατάλληλες συμβουλές. Αν πάλι ο χωρισμός είναι αναπόφευκτος η οικογενειακή σύμβουλος μπορεί να βοηθήσει το ζευγάρι και τα παιδιά να βιώσουν το διαζύγιο και το χωρισμό με τις λιγότερες δυσάρεστες συνέπειες.

ΛΑΘΟΣ #2: Όσοι χωρίζουν χάνουν τη ψυχραιμία τους. Λαμβάνουν γρήγορα κρίσιμες αποφάσεις για το γάμο τους, με βάσει το συναίσθημα και όχι τη λογική. Όταν το μυαλό θολώνει από την ένταση και την οξύτητα στις σχέσεις των συζύγων είναι πολύ δύσκολο να πάρουν σωστές αποφάσεις για το γάμο τους. Δεν αντιλαμβάνονται ότι το διαζύγιο είναι η έσχατη λύση. Μερικές φορές παίρνουν επιπόλαιες αποφάσεις. Προχωρούν ακόμη και σε ακραίες ενέργειες για τις οποίες μπορεί να έχουν ποινική ευθύνη.

ΛΑΘΟΣ #3: Όσοι χωρίζουν δεν απευθύνονται έγκαιρα σε δικηγόρο για νομική συμβουλή. Όταν υπάρχει διάσταση των συζύγων με οριστικό και μόνιμο χαρακτήρα και ο γάμος δεν πάει καλά η συμβουλή του δικηγόρου μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Ο δικηγόρος γνωρίζει από νομικής πλευράς τι είναι καλό για τον εντολέα του. Προσπαθεί πριν από κάθε ενέργεια να καταλάβει α) αν ο εντολέας του έχει πάρει ώριμη και οριστική απόφαση για το γάμο του, β) αν υπάρχουν ακόμη έστω και την τελευταία στιγμή περιθώρια να σωθεί ο γάμος συμβιβαστικά.
Ο δικηγόρος επίσης α) πληροφορεί και συμβουλεύει τον εντολέα του γνωρίζοντας καλά όλο το πλέγμα των διατάξεων του οικογενειακού δικαίου και γενικά της ισχύουσας νομοθεσίας, β) τον συμβουλεύει για το πώς πρέπει να ενεργήσει στα πλαίσια του νόμου, αποφεύγοντας δυσμενείς συνέπειες σε βάρος του.

ΛΑΘΟΣ #4: Όσοι χωρίζουν δεν εξαντλούν κάθε προσπάθεια συμβιβασμού. Οι σύζυγοι έχουν προβλήματα στο γάμο τους, που τις περισσότερες φορές παραμένουν άλυτα από έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ τους. Η κακή ψυχολογία, η ένταση, οι εγωισμοί δεν αφήνουν έδαφος για συνεννόηση με νηφαλιότητα και διάθεση συμβιβασμού. Αρκετές φορές οι συγγενείς, αντί να βοηθήσουν «ρίχνουν λάδι στη φωτιά». Ο κάθε σύζυγος θεωρεί ότι ο άλλος φταίει εξ ολοκλήρου για τα προβλήματα στο γάμο τους. Ακόμη ότι είναι ανώφελη η οποιαδήποτε προσπάθεια συμβιβασμού και φανερώνει αδυναμία του συζύγου που την επιχειρεί.

ΛΑΘΟΣ #5: Όσοι χωρίζουν εμπλέκουν τα παιδιά τους στις μεταξύ τους συζυγικές διαφορές. Ενώ υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στο γάμο οι σύζυγοι κατηγορούν ο ένας τον άλλον μπροστά στα παιδιά τους, δημιουργώντας τους ψυχικά τραύματα. Μερικές φορές τα αναγκάζουν να διαλέξουν «πλευρά». Άλλες φορές τα αναγκάζουν να πάρουν το ρόλο του αγγελιοφόρου, επειδή όσοι χωρίζουν δεν μπορούν να επικοινωνήσουν.
Θέματα επιμέλειας και επικοινωνίας τέκνων δημιουργούν καθημερινές τριβές και εντάσεις σε βάρος των παιδιών. Υπάρχουν φορές που τα παιδιά πέφτουν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Δεν είναι τυχαίο ότι τα παιδιά χωρισμένων οικογενειών, συνήθως αντιμετωπίζουν προβλήματα, όταν κάνουν οικογένειες.
Μοναδική προτεραιότητα των γονέων πρέπει να είναι α) η προστασία των παιδιών τους από ανεπιθύμητες καταστάσεις εντάσεων β) η ειλικρινή προσαρμογή τους στη νέα κατάσταση γ) η μη επιβάρυνσή τους με ενοχές, δ) η συνεργασία τους στα θέματα γονικής μέριμνας και επικοινωνίας προς όφελος των παιδιών.

ΛΑΘΟΣ #6: Όσοι χωρίζουν δεν αποφασίζουν τις περισσότερες φορές να λύσουν με «φιλικό τρόπο» το γάμο τους, δηλαδή με συναινετικό διαζύγιο. Η αντιδικία, οι εντάσεις, οι αντεγκλήσεις δεν υπάρχουν στο συναινετικό διαζύγιο, γιατί το διαζύγιο αυτό στηρίζεται στη κοινή συναίνεση των δύο συζύγων. Η ρύθμιση των θεμάτων επικοινωνίας, επιμέλειας τέκνων ή και διατροφής γίνεται με έγγραφη συμφωνία τους. Το συναινετικό διαζύγιο είναι πιο σύντομο και οικονομικό (λιγότερα έξοδα) σε σχέση με το εν αντιδικία διαζύγιο.

ΛΑΘΟΣ #7: Όσοι χωρίζουν συνήθως δεν απευθύνονται σε δικηγόρο με εμπειρία στην επίλυση οικογενειακών διαφορών. Στα διαζύγια και στις υποθέσεις οικογενειακού δικαίου κατά κανόνα υπάρχει ένταση, οξύτητα, αντιδικία στις σχέσεις των συζύγων. Ο δικηγόρος πρέπει να είναι έμπειρος και επιμελής στο χειρισμό των υποθέσεων αυτών για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Είναι πολύ σημαντική η Νομική Υποστήριξη επί 24ώρου βάσης, ακόμη και μέσω διαδικτύου από έμπειρο δικηγόρο. Μπορεί να καλύψει πλήρως τις νομικές ανάγκες όσων χωρίζουν με έγκυρη νομική συμβουλή και χρήσιμη βοήθεια στην επίλυση των οικογενειακών διαφορών τους.

9 ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το διαζύγιο

Απαντάει η Λένα Καστρησίου,
Κλινική Ψυχολόγος, Σύμβουλος Γάμου - Μ.Εd,Psy.D
(www.psychotherapists.gr)



Ποιοι πιστεύετε ότι είναι οι κυριότεροι λόγοι που οδηγούν τα σημερινά ζευγάρια στη λύση του διαζυγίου ;
Έλλειψη χρόνου και επικοινωνίας, άγχος, δυσκολίες στη καθημερινότητα, αποφυγή ευθυνών, παιδικά βιώματα.

Πως πρέπει να ανακοινώνεται μια τέτοια απόφαση στα παιδιά; Πως θα μιλήσουν οι γονείς στα παιδιά τους για την νέα πραγματικότητα; Πως μπορούν να το προετοιμάσουν για να τη δεχθεί πιο εύκολα;
Πρέπει οι γονείς να λένε την αλήθεια, να μη ρίχνουν την ευθύνη ο ένας στον άλλον, και να θυμούνται ότι το βασικό που πρέπει όχι μόνο να λέγεται αλλά και να τηρείται είναι συνέπεια. Πρέπει να επιτρέψουν στο παιδί τους να στενοχωρηθεί, να εκφραστεί και να υπομείνουν το κλάμα τους. Τα παιδιά χρειάζεται να τα ακούμε, όχι απαραίτητα να τα συμβουλεύουμε.

Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σε αυτές τις περιπτώσεις ; (α) σχόλια φίλων (πως μπορούν να απαντούν; σχόλια μεγάλων, συγγενών κ.λ.π.)
Συνήθως ο περίγυρος είναι προστατευτικός, οι γιαγιάδες, φίλοι και οι γονείς είναι περισσότερο ελαστικοί και κάνουν τα χατίρια τους. Οι φίλοι σε μικρή ηλικία δεν εμπιστεύονται πολύ τα παιδιά των {χωρισμένων}, και αυτό συμβαίνει αργότερα και στην εφηβεία. Δυστυχώς ακόμα και σήμερα, υπάρχει η προκατάληψη για τα παιδιά που προέρχονται από χωρισμένες οικογένειες. Η αλήθεια είναι σε όλες τις περιπτώσεις η καλύτερη απάντηση.

Τι επιπτώσεις έχει ένα διαζύγιο στα παιδιά; Πως αντιδρούν; Τι μπορούμε να κάνουμε για να το ξεπεράσουν;
Εάν ο γάμος ήταν δυσάρεστος μπορεί τα παιδιά να αισθανθούν προς μεγάλη μας έκπληξη ανακούφιση. Εάν είναι μικρότερα και δε το περίμεναν (συνήθως το ξέρουν και το περιμένουν γιατί δυστυχώς ακούνε τους καυγάδες) πρέπει να τα καθησυχάσουμε λέγοντας τους ότι και οι δύο γονείς θα συνεχίσουν να έχουν σχέση μαζί τους (φυσικά μόνο εάν αυτό πρόκειται να συμβεί). Αυτό είναι αυτό που ενδιαφέρει τα παιδιά βασικά.

Τι θα πρέπει να μας ανησυχήσει στις αντιδράσεις των παιδιών μετά από μια τέτοια ανακοίνωση; Ποιες πρέπει να θεωρήσουμε ως αναμενόμενες;
Δεν υπάρχουν αναμενόμενες αντιδράσεις και συνταγές γιατί τα παιδιά είναι διαφορετικά και μια αντίδραση που σε ένα παιδί μπορεί να μας τρομάξει σε μια άλλη περίπτωση μπορεί να είναι φυσιολογική. Αυτό που είναι ανησυχητικό είναι μια μεγάλη αλλαγή στο παιδί μας, δηλ. να μη κοιμάται, να μη τρώει, να ντύνεται και να εκφράζεται πολύ διαφορετικά, να φέρεται {παράξενα}, με ένα τρόπο που είναι αντιδιαμετρικά αντίθετος από ότι γνωρίζαμε ως τώρα. Τα νεύρα, η προκλητική συμπεριφορά, περισσότερα παράπονα του τύπου δεν ενδιαφέρεστε για μένα είναι αναμενόμενες αντιδράσεις οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν σωστά και σοβαρά από τους γονείς των παιδιών.

Μετά από πόσον καιρό επανέρχεται η ψυχική και ψυχολογική ισορροπία στα μέλη της οικογένειας; Υπάρχουν τρόποι – συμβουλές – που μπορούμε να ακολουθήσουμε για να επισπευσθεί η διαδικασία;
Τα παιδιά ακολουθούν διαφορετική διαδικασία στην εξισορρόπηση τους από ότι οι γονείς τους. Και οι γονείς οι ίδιοι ακολουθούν διαφορετική πορεία στην εξισορρόπηση τους. Βασικός παράγοντας είναι ποιος γονέας ζήτησε το διαζύγιο, οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτό και η ψυχική ισορροπία της οικογένειας πριν το διαζύγιο. Η σταθερότητα στη συμπεριφορά των γονέων και η ωριμότητα τους είναι οι βασικοί παράγοντες που θα βοηθήσει ένα διαζύγιο να μην είναι μια δυσάρεστη και αρνητική εμπειρία για τα παιδιά.

Πως αντιδρούν τα παιδιά στην παρουσία του νέου συντρόφου; Πότε είναι συνετό να τους παρουσιάσουμε τον νέο μπαμπά –μαμά- αδέλφια (αν υπάρχουν). Ποιες είναι οι αντιδράσεις που πρέπει να αναμένουμε ;
Αυτό εξετάζεται ανά περίπτωση. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι τα παιδιά δεν πρέπει να εκτίθενται σε όλες τις ερωτικές περιπέτειες των γονέων τους και θα πρέπει να γνωρίζουν το νέο σύντροφο του γονιού τους όταν οι δύο σύντροφοι πάρουν την απόφαση ότι έχουν μία σοβαρή σχέση. Ο κανόνας για το τι λέμε στα παιδιά είναι η αλήθεια με απλά λόγια. Λίγα λόγια και αληθινά. Δε λέμε πολλά γιατί πραγματικά δε γνωρίζουμε τι ισχύει και για πόσο διάστημα. Πρέπει να είμαστε σύντομοι και σαφείς. Προσπαθούμε να κάνουμε το παιδί να κάνει ερωτήσεις και απαντάμε. Με άλλα λόγια κάνουμε διάλογο, όχι μονόλογο. Ακούμε τις απορίες και προσπαθούμε να τις λύσουμε. Δε {φορτώνουμε} το παιδί με λόγια που δεν είναι προετοιμασμένο να ακούσει. Καλύτερα η συζήτηση αυτή να γίνει σιγά σιγά. Και πάλι η ηλικία και η ωριμότητα του παιδιού είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες.

Υπάρχουν κάποιες απαγορευμένες λέξεις – φράσεις – συμπεριφορές που θα πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια που το παιδί βιώνει αυτή την νέα πραγματικότητα; Ποιες είναι αυτές;
Να μειώνει ο ένας τον άλλον, κατηγορίες. Το παιδί χρειάζεται να νοιώθει καλά και με τους 2 του γονείς.

Υπάρχουν κάποιες λέξεις – φράσεις – συμπεριφορές που θα πρέπει να ακούγονται συχνά κατά τη διάρκεια που το παιδί βιώνει αυτή την νέα πραγματικότητα, ώστε να το βοηθήσουν να αντιμετωπίσει και να αποδεχθεί ευκολότερα τις νέες συνθήκες που καλείται να ζήσει; Ποιες είναι αυτές;
Να επιβεβαιώνεται η αγάπη των γονέων όχι μόνο με λόγια αλλά και με πράξεις, οι γονείς να περνάνε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά τους (χρόνος αφιερωμένος στα παιδιά, όχι απλή συνύπαρξη), αποδοχή και να μη τα κακομαθαίνουν για να καλύψουν ενοχές.

Διαζύγιο: Σύζυγοι και παιδιά

Του Νικήτα Καυκιού
Κλινικού Ψυχολόγου
(www.psyche.gr/psydivorce.htm)


Το διαζύγιο δεν είναι μία λύση για τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζει ένας γάμος. Δεν είναι μια ελεύθερη επιλογή για την βελτίωση της προσωπικής μας ζωής αλλά μία έξοδος. Φυγή από μια αδιέξοδη εμπειρία που μας εξουθενώνει. Χωρίζουμε όχι επειδή αντιμετωπίζουμε δυσκολίες ή επειδή δεν τα τα βρίσκουμε με τον σύντροφό μας αλλά επειδή δεν αντέχουμε άλλο. Τις περισσότερες φορές δεν φεύγει κανείς ήρεμα από την κύρια είσοδο του σπιτιού του αλλά δραπετεύει αναγκαστικά από την έξοδο κινδύνου ή πηδάει απ' το παράθυρο για να σωθεί.

Στάδια του Διαζυγίου

Πριν από το διαζύγιο.
- Έντονοι και συνεχείς καυγάδες, φθορά του αμοιβαίου σεβασμού και της     εμπιστοσύνης, αλληλοεξουθένωση συναισθηματική αποξένωση.
- Αποτυχημένες προσπάθειες βελτίωσης της σχέσης.
- Προσπάθειες να αρνηθούμε την πραγματικότητα και να πείσουμε τον εαυτό μας ότι      δεν θα χωρίσουμε
- Μόνιμος εστιασμός στα αρνητικά χαρακτηριστικά.
- Αναζήτηση εξω-οικογενειακών στηριγμάτων.
- Αυξημένες πιθανότητες για εξωσυζυγική σχέση.
- Αποδοχή του αναπόφευκτου.

Η διαδικασία του διαζυγίου
- Διαμονή σε χωριστά σπίτια.
- Επίσκεψη σε δικηγόρο. Διαμάχες για την επιμέλεια των παιδιών. Ανακοίνωση του διαζυγίου.
- Αρνητικές αντιδράσεις των παιδιών και προσπάθειες από μέρους τους να φέρουν σε επαφή τους γονείς.
- Ψυχολογική κρίση. Φόβος, θλίψη, άγχος, τρόμος

Μετά από το διαζύγιο.
- Ολοκλήρωση των διακανονισμών.
- Καλύτερη επικοινωνία με τον πρώην σύζυγο.
- Προσαρμογή στα νέα δεδομένα.
- Αποκατάσταση της ισορροπίας στις σχέσεις μας με περιβάλλον.
- Ελπίδα για μια νέα προοπτική ζωής.
- Στόχοι και σχέδια για το μέλλον.

Λίγα χρόνια μετά.
- Συγχώρηση. Σεβασμός του άλλου, νέοι κοινωνικοί ρόλοι.
- Ωρίμανση.
- Δυνατότητα για νέα σχέση απαλλαγμένη από τα έντονα αρνητικά φορτία της προηγούμενης.

Τακτικές Αυτοβοήθειας.
- Να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να βιώσει πλήρως την οδύνη που περνάμε σε αυτή τη φάση της ζωής μας.
- Όχι βίαιες κινήσεις. Να μην προσπαθήσουμε να λύσουμε όλα μας τα προβλήματα εδώ και τώρα.
- Μην εκφράσεις το θυμό σου με έντονες νομικές αντιδικίες και μη γίνεσαι θύμα.
- Επέτρεψε στον εαυτό σου να έχει κάποια ίχνη αμφιβολίας για το βήμα που πρόκειται να κάνεις. Σχεδόν πάντα υπάρχει μέσα μας κάτι που αντιστέκεται στην προοπτική του χωρισμού.
- Κράτησε ημερολόγιο με τις σκέψεις και τα αισθήματά σου.
- Γράφε συχνά γράμματα στον-(ην) σύντροφο εξωτερικεύοντας σκέψεις και συναισθήματα χωρίς να του τα δίνεις.
- Ξεκίνα νέες δραστηριότητες σε χώρους όπου συχνάζουν και άλλοι άνθρωποι όπως γυμναστήριο, σχολή χορού, τένις, σκάκι κλπ.
- Ζήτησε ψυχολογική στήριξη από ειδικούς και φίλους.

Οι τυπικές αντιδράσεις των παιδιών
Οι αντιδράσεις των παιδιών εξαρτώνται κυρίως από την:
- Συγκρότηση και ψυχοσυναισθηματική ωριμότητα του παιδιού.
- Ποιότητα της σχέσης που είχε το παιδί με του γονείς του πριν το διαζύγιο.
- Ποιότητα των σχέσεων του παιδιού με παππούδες, φίλους, δάσκαλους και άλλα σημαντικά πρόσωπα με τα οποία έρχεται σε επαφή.
- Δυνατότητα ή όχι ψυχολογικής στήριξης του παιδιού από κάποιον ειδικό ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία.
- Ένταση και τη διάρκεια των γονικών συγκρούσεων.
- Ικανότητα των γονιών να ανταποκριθούν στις ανάγκες του παιδιού στη φάση του διαζυγίου.

Μερικές τέτοιες τυπικές αντιδράσεις των παιδιών στη φάση του διαζυγίου.
  -Άρνηση
Δεν θα χωρίσουν. Απλά ο μπαμπάς θα μένει στο διπλανό σπίτι. Σε λίγο θα είμαστε πάλι μαζί.
  -Φόβος Εγκατάλειψης
Τα παιδιά αισθάνονται ότι όταν οι γονείς τους χωρίσουν δεν θα υπάρχει κανείς να τα φροντίζει και να τα νοιάζεται.
  -Θυμός και επιθετικότητα
Τα παιδιά μπορεί να εκφράσουν επιθετικότητα και θυμό απέναντι στα αδέλφια, τους συνομήλικους, τους συγγενείς ή τους γονείς (ιδιαίτερα ενάντια στο γονιό στον οποίο το παιδί καταλογίζει το φταίξιμο. Ακόμη μπορεί να παρουσιάσουν πτώση στις σχολικές επιδόσεις ή να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν το διαζύγιο για να ασκήσουν εξουσία και να διεκδικήσουν δικαιώματα.
  - Ενοχή
Συχνά αισθάνονται ότι φταίνε αυτά για τις συγκρούσεις των γονιών τους. Μπορεί να πιστεύουν ότι στη ρίζα των γονικών συγκρούσεων βρίσκονται κάποια δικά τους λάθη. Αυτή η πεποίθηση ενισχύεται ιδιαίτερα όταν οι γονείς συγκρούονται μπροστά στα παιδιά και μάλιστα με αφορμή την αντιμετώπιση των προκλητικών συμπεριφορών των παιδιών.
  -Κατάθλιψη
Υπνηλία, διαταραχή του ύπνου ή της διατροφής, τάσεις απομόνωσης .
  -Ανωριμότητα
Νυχτερινή ενούρηση, μωρουδίστικος τόνος φωνής) ή υπερωριμότητα (ντάντεμα αδύνατου γονιού.
  -Προσπάθειες συμφιλίωσης.
Ακόμη μπορεί να αρνούνται να αλλάξουν σπίτι τις μέρες που ορίζει ο διακανονισμός ή να αρνούνται με κάθε τρόπο να μιλήσουν ή συναντήσουν τον ένα από τους δύο γονείς.
Να συμμαχήσουν με τον "αδύνατο" ή "αδικημένο" γονιό και να εναντιώνονται, να κακολογούν ή να απορρίπτουν τον άλλο. (Οι σύζυγοι χρεώνουν τον άλλο)
  -Ανάγκη για ενημέρωση
Τα παιδιά ρωτούν συχνά και απαιτούν να μαθαίνουν λεπτομέρειες για το τι συμβαίνει και για τις συνέπειες που θα έχουν επάνω τους οι εξελίξεις. Είναι σημαντικό οι πληροφορίες που παίρνουν από τους δύο γονείς να είναι εναρμονισμένες και όχι αλληλοσυγκρουόμενες.

Θετικές επιπτώσεις του διαζυγίου για τα παιδιά.
- Κατά κύριο λόγο τα παιδιά απαλλάσσονται από το αρνητικό κλίμα των συνεχών συγκρούσεων μέσα στην οικογένεια.
- Οι γονείς συνήθως έχουν πιο ποιοτική και στενή επαφή με τα παιδιά μετά το χωρισμό παρά πριν. Αφιερώνουν περισσότερο χρόνο και είναι πρόθυμοι να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες των παιδιών. (δώρα, βόλτες, ταξίδια, τηλέφωνα κλπ)

Χωρισμός και διαζύγιο

Γράφει η Αθανασία Κουτσούκου
Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος
Ειδική Παιδαγωγός (www.akoutsoukou.gr)


Xωρισμός
Ο χωρισμός ακολουθεί τις ψυχολογικές και συναισθηματικές διαδικασίες του πένθους. Για να επανέλθει το άτομο που χωρίζει σε φυσιολογική κατάσταση χρειάζεται χρόνος ώστε να πραγματοποιηθούν οι διεργασίες επούλωσης της απώλειας. Όταν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία του χωρισμού τα συναισθήματα του ατόμου προς τον άλλο έχουν κατασταλάξει και η σχέση αποτελεί πλέον παρελθόν. Η πρώην σχέση δεν απασχολεί το άτομο για το παρόν αλλά δεν υπάρχουν ούτε μελλοντικά σχέδια για το άτομο αυτό.

Αρχικά το άτομο που χωρίζει δεν μπορεί να πιστέψει ότι συνέβη κάτι τέτοιο και αρνείται να το αποδεχτεί. Στη συνέχεια, μπορεί να εμφανίσει θυμό προς τον πρώην σύντροφό του αλλά και ορισμένες φορές προς τον εαυτό του πχ. γιατί ίσως δεν έγιναν ενέργειες για να διατηρηθεί η σχέση. Στο στάδιο αυτό μπορεί να συνεχίζονται οι συγκρούσεις μεταξύ του χωρισμένου ζευγαριού γεγονός που φθείρει και τις δύο πλευρές. Στο στάδιο της κατάθλιψης το άτομο αισθάνεται αδύναμο και ανίκανο να προχωρήσει αφού είναι ακόμα προσκολλημένο στο παρελθόν του. Στο στάδιο αυτό υπάρχουν ενοχές για όσα έγιναν. Στο στάδιο της αποδοχής η σχέση αποτελεί πλέον παρελθόν. Υπάρχουν πια αναμνήσεις για τις καλές αλλά και τις κακές στιγμές του ζευγαριού. Σε αυτό το στάδιο το άτομο μπορεί να ξεκινήσει να αναθεωρεί τη ζωή του. Ακόμα είναι η κατάλληλη περίοδος για την αναζήτηση νέου συντρόφου.

Η περίοδος χωρισμού μπορεί να εκμεταλλευτεί από το άτομο ως ευκαιρία επανεξέτασης των δυνατοτήτων αλλά και των προσδοκιών του. Είναι κατάλληλη περίοδος για να πραγματοποιηθούν αλλαγές οι οποίες αφορούν και έχουν ως επίκεντρο το ίδιο το άτομο και τις επιθυμίες του.

Διαζύγιο
Πολλοί γάμοι αποτυγχάνουν και δεν είναι δυνατόν να επανέλθουν στην προηγούμενη κατάσταση. Το διαζύγιο είναι μια απόφαση που έχει επιπτώσεις σε όλα τα μέλη της οικογένειας και όχι μόνο στους συντρόφους.

Επικρατεί η αντίληψη ότι τα παιδιά από «διαλυμένα σπίτια» μειονεκτούν στη ζωή και ότι θα βασανίζονται με ψυχολογικά προβλήματα για μια ζωή. Στην πραγματικότητα όμως, δεν είναι το διαζύγιο αυτό κάθε αυτό που μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικοψυχολογικές δυσκολίες στα παιδιά, αλλά το πώς οι ίδιοι οι γονείς διαχειρίζονται το διαζύγιο. Οι πιθανότητες το παιδί να υιοθετήσει προβλήματα στη νέα οικογενειακή δομή, αυξάνονται αν το διαζύγιο ή ο χωρισμός οδηγήσει στην απουσία του ενός από τους δύο γονείς από την ανατροφή του παιδιού, σε οικονομική δυσπραγία του γονέα που έχει την επιμέλεια του παιδιού και σε διαμάχες ανάμεσα στους πρώην συζύγους.

Τα παιδιά αυτά που έχουν βιώσει διαζύγιο μελετούνται και κατά την ενηλικίωσή τους, όπου και φαίνεται πως ο χωρισμός των γονέων, αν δεν έχει ακολουθήσει ήπιες και συναινετικές διαδικασίες, μπορεί να αφήσει ένα σημαντικό αποτύπωμα που να επηρεάζει διάφορους τομείς της ενήλικης ζωής τους. Συγκεκριμένα, αυτά τα παιδιά έχουν περισσότερες πιθανότητες να οδηγηθούν και τα ίδια σε διαζύγιο στους δικούς τους γάμους, καθώς και να επηρεάσει και τις ικανότητες για ανατροφή παιδιών.

Οι ψυχολογικές αντιδράσεις των παιδιών στο διαζύγιο, εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού:


  • Στην προσχολική ηλικία, τα παιδιά νιώθουν μεγάλη λύπη και τρομάζουν στο χωρισμό των γονιών τους, πράγμα που τα κάνει να προσκολλώνται περισσότερο στους γονείς. Πολύ συχνά αναπτύσσονται φοβίες την ώρα του ύπνου και παρουσιάζουν άρνηση στο να μείνουν μόνα τους έστω και για λίγη ώρα. Ενώ αρχικά αντιδρούν με δάκρυα και θυμό, στη συνέχεια περνούν σε στάδια έντονης σιωπής, σε σημείο αδιαφορίας.
  • Στην σχολική ηλικία, τα παιδιά συνειδητοποιούν πιο βαθιά την έννοια του χωρισμού. Η θλίψη και η λύπη πρεσβεύουν, αλλά ο θυμός γίνεται πιο αισθητός. Ανεξάρτητα από το τι έχει συμβεί, η μητέρα μπορεί να κατηγορηθεί απ’ το παιδί ως υπαίτια του χωρισμού, ενώ ο απών πατέρας εξιδανικεύεται. Εμφανίζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και δυσκολίες στη μάθηση. Συχνά προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή των γονιών και να προσπαθήσουν να «επανενώσουν» την οικογένεια μπορεί να καταφύγουν σε προπαραβατικές συμπεριφορές (κλοπές, ψέματα). Μπορεί ακόμη να προκύψουν δυσκολίες στις σχέσεις με τους συνομηλίκους τους και γενικότερα με τις διαπροσωπικές τους σχέσεις.
  • Στην εφηβική ηλικία, παρουσιάζεται έκδηλη κατάθλιψη και δίνουν την εντύπωση πως αποσύρονται από την οικογενειακή ζωή, ενώ στρέφονται σε άλλες σχέσεις, εκτός σπιτιού. Κάποιες φορές επίσης παρουσιάζουν δυσκολίες στον ύπνο και τη διατροφή, σωματικά ενοχλήματα, παραπτωματικότητα.