Διαζύγιο και διατροφή: Ολα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Στις ερωτήσεις σας απαντούν οι νοµικοί Μαριλένα Ζηδιανάκη και Κίµων Σαϊτάκης

Θα οφείλω διατροφή στη σύζυγό µου µετά το διαζύγιο, εφόσον αυτή εργάζεται και µάλιστα λαµβάνει µεγαλύτερο µισθό από εµένα;

Οχι. Προϋπόθεση για διατροφή µετά το διαζύγιο είναι η «απορία» του δικαιούχου και η «ευπορία»του υποχρέου. Απορία σηµαίνει αδυναµίαγια την αντιµετώπιση µε ίδια µέσα των αναγκών που έχει ο σύζυγος, ενώ ευπορία σηµαίνει δυνατότητα καταβολής της διατροφής χωρίς να διακινδυνεύει η διατροφή του ίδιου του υποχρέου.

Είµαι µητέρα τριών ανήλικων παιδιών και για πολλά χρόνια δεν εργάζοµαι. Μετά το διαζύγιο δικαιούµαι να ζητήσω διατροφή από τον σύζυγό µου;

Εάν µετά τη λύση του γάµου δεν µπορείτε να εξασφαλίσετε τηδιατροφή σας από τα εισοδήµατά σας ή από την περιουσία σας, δικαιούστε διατροφής εφόσον σας δοθεί η επιµέλεια των ανήλικων τέκνων και για τον λόγο αυτό δεν µπορείτε να ασκήσετε κατάλληλο επάγγελµα.

Είµαι 57 ετών, αντιµετωπίζω σοβαρά προβλήµατα υγείας και γι’ αυτό τον λόγο δεν εργάζοµαι τα τελευταία χρόνια. Οµως έχω δική µου περιουσία και εισοδήµατα. Μπορώ να ζητήσω διατροφή από τον σύζυγό µου µετά το διαζύγιο;

Εάν κατά την έκδοση του διαζυγίου και έπειτα από αυτό βρίσκεστε σε ηλικία ή σε κατάσταση υγείας που δεν επιτρέπει να αναγκαστείτε να αρχίσετε ή να συνεχίσετε τηνάσκηση κατάλληλου επαγγέλµατος, τότε δικαιούστε διατροφή. Παρ’ όλα αυτά, εάν διαθέτετε περιουσία και εισοδήµατα που επαρκούν για τη διαβίωσή σας, δηλαδή δεν είστε άπορη, τότε δεν θα δικαιούστε διατροφής.

Παρότι έχουν περάσει τρία χρόνια µετά το διαζύγιο, δεν µπορώ να βρω σταθερή εργασία ώστε να ζήσω αξιοπρεπώς. Εχω δικαίωµα να ζητήσω διατροφή από τον σύζυγό µου που έχει σταθερό µισθό;

Οχι. Στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος της διατροφής δεν βρίσκει σταθερή, κατάλληλη εργασία ή χρειάζεται κάποια επαγγελµατική εκπαίδευση µπορεί να ζητήσει διατροφή µόνο µέσα στο διάστηµα τριών ετών από την έκδοση του διαζυγίου. Εφόσον παρήλθαν τα τρία χρόνια, δεν έχετε δικαίωµα διατροφής.

Ο σύζυγός µου πρόκειται να ξαναπαντρευτεί µετά το διαζύγιο και φοβάµαι ότι δεν θα είναι συνεπής στην υποχρέωση καταβολής της διατροφής µου. Τι µπορώ να κάνω γι’ αυτό;

Μπορείτε να συµφωνήσετε εγγράφως µε τον σύζυγό σας την εφάπαξ καταβολή του συνολικού ποσούτης οφειλόµενης διατροφής. Ακόµη και αν δεν καταλήξετε σε παρόµοια συµφωνία, µπορείτε να το ζητήσετε από το ίδιο το δικαστήριο, το οποίο θα κρίνει εάν συντρέχουν πράγµατι ιδιαίτεροι λόγοι προς την επιβολή εφάπαξ διατροφής.

Πότε µπορεί η διατροφή να αποκλεισθεί εντελώς ή να περιορισθεί;

Ο αποκλεισµός ή περιορισµός της διατροφής ενδέχεται να γίνει αν επιβάλλεται από σπουδαίους λόγους, ιδίως αν ο γάµος είχε µικρή χρονική διάρκεια ή αν ο δικαιούχος είναι υπαίτιος του διαζυγίου του ή προκάλεσε εκούσια την απορία του.

Σε ποιες περιπτώσεις παύει το δικαίωµα διατροφής;

Το δικαίωµα διατροφής παύει αν ο δικαιούχος ξαναπαντρευτεί ή συνάψει σύµφωνο συµβίωσης ή αν συζεί µόνιµα µε κάποιον άλλο σε ελεύθερη ένωση. Το δικαίωµα διατροφής παύει επίσης µε τον θάνατο του δικαιούχου, εκτός αν αφορά παρελθόντα χρόνο ή δόσεις απαιτητές κατά τον χρόνο του θανάτου του.

Συνάινετικο Διάζυγιο: Είµαστε παντρεµένοι πέντε χρόνια και συναποφασίσαµε να χωρίσουµε. Ποιες οι προϋ ποθέσεις και η διαδικασία για συναινετικό διαζύγιο; Ποιο δικαστήριο είναι αρµόδιο;

Για να κάνετε αίτηση συναινετικού διαζυγίου, βασική προϋπόθεση είναι να διήρκεσε ο γάµος σας τουλάχιστον ένα έτος. Εφόσον πληρούται αυτή η προϋπόθεση, µπορείτε να υποβάλετε δήλωση περί λύσης του γάµου,αυτοπροσώπως ή µε ειδικό πληρεξούσιο (δικηγόρο), σε δύο συνεδριάσεις που θα απέχουν µεταξύ τους τουλάχιστον έξι µήνες. Επιπλέον,πρέπει να ετοιµάσετε έγγραφη συµφωνία για τη ρύθµιση της επιµέλειας των τέκνων και της επικοινωνίας µε αυτά. Το δικαστήριο κατά τη συζήτηση της αγωγής διαζυγίου,που γίνεται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, θα προσπαθήσει να σας συµφιλιώσει. Στη δίκη αυτή απαγορεύεται η εξέταση των παιδιών σας ως µαρτύρων, ενώ απαγορεύεται και ο όρκος. Αρµόδιο δικαστήριο είναι το Μονοµελές Πρωτοδικείο που βρίσκεται στην περιφέρεια της συνήθους κοινής διαµονής ή στην περιφέρεια όπου έχει την κατοικία ένας εκ των δύο συζύγων.

Η συµφωνία για τη ρύθµιση επιµέλειας των τέκνων µπορεί να τροποποιηθεί από το δικαστήριο;

Οχι. Η συµφωνία που προσκοµίζουν οι σύζυγοι δεν µπορεί να τροποποιηθεί. Το δικαστήριο βέβαια θα ελέγξει την εν λόγω συµφωνία πριν την επικυρώσει, ώστε να διαπιστώσει εάν ανταποκρίνεται στο συµφέρον του τέκνου, διαφορετικά θα αναβάλει τη συζήτηση προκειµένου οι σύζυγοι να αλλάξουν συµφωνία. Η συµφωνία των συζύγων που επικυρώνεται από το δικαστήριο ισχύει µέχρι να εκδοθεί δικαστική απόφαση που να ρυθµίζει το συγκεκριµένο ζήτηµα.

Διάστάση συζυγων: Τους τελευταίους µήνες η σχέση µε τον σύζυγό µου έχει διακοπεί πλήρως και συµπεριφερόµαστε εντελώς τυπικά. Για οικονοµικούς λόγους δεν έχω µετακοµίσει σε άλλο διαµέρισµα ούτε έχω κάνει αίτηση διαζυγίου. Μπορεί να θεωρηθεί ότι είµαστε σε διάστασηκαι να ζητήσω γι’ αυτόν τον λόγο διαζύγιο;

∆ιάσταση σηµαίνει ότι δεν υπάρχει έγγαµη συµβίωση µεταξύ των συζύγων, παρότι ο γάµοςδεν έχει λυθεί ακόµη µε διαζύγιο. Η διάσταση εκδηλώνεται συνήθως ως χωριστή διαβίωση των συζύγων. Οµως µπορεί να υφίσταται διάσταση ακόµη και εάν διαµένετε στην ίδια στέγη, αλλά τουλάχιστονο ένας από εσάς έχει την ψυχική διάθεση να απόσχει από την έγγαµη συµβίωση και έχει πάψει να συµπεριφέρεται ως σύζυγος.Σε αυτή την περίπτωση, σηµασία έχει η διακοπή των ψυχικών δεσµών, δηλαδή η συναισθηµατική αποξένωση µεταξύ των συζύγων, και όχι η χωριστή διαβίωση. Η διάσταση, µε οποιαδήποτε µορφή κι αν εκδηλώνεται, αποτελεί αιτία διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισµού κατ’ αµάχητο τεκµήριο, εφόσον διαρκέσει δύο χρόνια (και όχι τέσσερα όπως ίσχυε πριν από τον νόµο 3719/2008). Προσπάθειες επανασύνδεσης κατά τη διάρκεια της διάστασης δεν λαµβάνονται υπόψη στον υπολογισµό της συνολικής διάρκειάς της.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >>

Νομοθεσία: Διατροφή συζύγου και ανήλικου τέκνου

ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ


ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΝΟΜΟ

Άρθρο 1485
Μεταξύ ανιόντων και κατιόντων
Ανιόντες και κατιόντες έχουν αμοιβαία υποχρέωση διατροφής κατά τους όρους των άρθρων 1486 έως 1502.

Άρθρο 1486
Όροι διατροφής
Δικαίωμα διατροφής έχει μόνο όποιος δεν μπορεί να διατρέφει τον εαυτό του από την περιουσία του ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του συνθήκες ενόψει και των τυχόν αναγκών της εκπαίδευσής του.
Το ανήλικο τέκνο, και αν ακόμη έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του.

Άρθρο 1487
Δεν έχει υποχρέωση διατροφής εκείνος που, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεων του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει, όταν πρόκειται για τη διατροφή ανηλίκου τέκνου από το γονέα του, εκτός αν αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υπόχρεου ή αν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του.

Άρθρο 1488
Σειρά των υπόχρεων
Υποχρέωση διατροφής έχουν πρώτα οι κατιόντες, κατά σειρά που καλούνται στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, και ο καθένας τους ανάλογα με την κληρονομική του μερίδα.

Άρθρο 1489
Αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό.
Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.

Άρθρο 1490
Αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος ύστερα από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση.
Στην περίπτωση που καταβάλλει τη διατροφή, αντί για τον αμέσως υπόχρεο, άλλο πρόσωπο, αυτό υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα εκείνου που την έλαβε: 1. αν κατέλαβε τη διατροφή δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. 2. αν πρόκειται για το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή κοινωφελές ίδρυμα που ανέλαβε τη διατροφή του δικαιούχου ανήλικου στη θέση του υπόχρεου συγγενή του. 3. αν πρόκειται για ιδιώτες, στους οποίους ανατέθηκε η επιμέλεια του προσώπου του δικαιούχου ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514, 1532, 1533 και 1535. 4. αν ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος και τη διατροφή κατέβαλε, στη θέση του υπόχρεου γονέα του, ο σύζυγος του τελευταίου.

Άρθρο 1491
Όταν το πρόσωπο είναι έγγαμο, η υποχρέωση των κατιόντων και των ανιόντων του να το διατρέφουν υπάρχει μόνο αν ο σύζυγός του, ενόψει των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να του παρέχει την οφειλόμενη διατροφή χωρίς να κινδυνεύει η δική του διατροφή ή αν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη εναντίον του στην ημεδαπή. Το ίδιο ισχύει και για τον διαζευγμένο, όταν ο πρώην σύζυγός του έχει απέναντί του υποχρέωση διατροφής.

Άρθρο 1492
Σειρά των δικαιούχων
Όταν αυτοί που έχουν δικαίωμα διατροφής απέναντι σε ορισμένο πρόσωπο είναι περισσότεροι και ο υπόχρεος δεν επαρκεί να τη δώσει σε όλους, προτεραιότητα έχουν οι κατιόντες κατά τη σειρά της εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχής. Αν οι περισσότεροι δικαιούχοι είναι ανιόντες, έχουν προτεραιότητα οι πλησιέστεροι. Ο σύζυγος, ως προς το δικαίωμα διατροφής, συμπορεύεται με τους ανήλικους κατιόντες και προηγείται από τους λοιπούς κατιόντες ή άλλους συγγενείς. Το ίδιο ισχύει και για το διαζευγμένο, εφόσον αυτός έχει δικαίωμα διατροφής.

Άρθρο 1493
Μέτρο και περιεχόμενο της διατροφής
Το μέτρο διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του (ανάλογη διατροφή). Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του.

Άρθρο 1494
Μεταβολή των όρων
Αν, αφότου εκδόθηκε η απόφαση που προσδιορίζει τη διατροφή, μεταβλήθηκαν οι όροι της διατροφής, το δικαστήριο μπορεί να μεταρρυθμίσει την απόφασή του ή και να διατάξει την παύση της διατροφής.

Άρθρο 1495
Ελαττωμένη διατροφή
Οι κατιόντες και οι ανιόντες δικαιούται μόνο τη στοιχειώδη διατροφή, που περιλαμβάνει τα απολύτως αναγκαία για τη συντήρηση, αν υπέπεσαν απέναντι στον υπόχρεο διατροφής σε παράπτωμα που δικαιολογεί την αποκλήρωσή τους.

Άρθρο 1496
Χρόνος και τρόπος καταβολής
Η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα. Αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι, το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει στον υπόχρεο την καταβολή με άλλον τρόπο.

Άρθρο 1497
Οι γονείς που οφείλουν διατροφή σε ανήλικο άγαμο τέκνο τους έχουν δικαίωμα να ορίσουν τον τρόπο και τα χρονικά διαστήματα που θα προκαταβάλλεται η διατροφή. Αν το ζήτησε το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

Άρθρο 1498
Διατροφή για το παρελθόν δεν οφείλεται παρά μόνο από την υπερημερία.

Άρθρο 1499
Παραίτηση
Παραίτηση από τη διατροφή για το μέλλον δεν ισχύει. Η προκαταβολή της διατροφής απαλλάσσει τον υπόχρεο μόνο για διάστημα που ορίζεται στα άρθρα 1495 και 1497.

Άρθρο 1500
Απόσβεση
Η αξίωση διατροφής παύει με το θάνατο του δικαιούχου ή του υπόχρεου, εκτός αν αφορά παρελθόντα χρόνο ή δόσεις απαιτητές κατά το χρόνο του θανάτου.

Άρθρο 1501
Δικαστική συμπαράσταση
Όταν ο ένας ή και οι δύο γονείς αθετούν την υποχρέωσή τους να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, το αρμόδιο δικαστικό όργανο παρέχει ατελώς στον άλλο γονέα ή στο ίδιο το τέκνο, εφόσον το ζητήσουν, κάθε πρόσφορη βοήθεια για την αναγκαστική είσπραξη των οφειλόμενων παροχών.

Άρθρο 1502
Προσωρινή επιδίκαση διατροφής
Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο έχει γεννηθεί χωρίς γάμο της μητέρας του και η πατρότητά του είναι πολύ πιθανή, εφόσον η μητέρα του βρίσκεται σε απορία, το δικαστήριο μπορεί, ακόμη και πριν ασκηθεί η αγωγή για την αναγνώρισή του, να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την προκαταβολή από τον πατέρα στο τέκνο, κάθε μήνα, εύλογου ποσού έναντι της οφειλόμενης σ' αυτό διατροφής.

Άρθρο 1503
Δαπάνες τοκετού και διατροφής της άγαμης μητέρας
Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο γεννήθηκε χωρίς γάμο της μητέρας του, το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτησή της, να καταδικάσει τον πατέρα που αναγνωρίστηκε δικαστικώς, ακόμη και αν το τέκνο γεννήθηκε νεκρό: 1. στην καταβολή των δαπανών του τοκετού. 2. σε διατροφή της μητέρας, εφόσον αυτή αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό της, επί δύο μήνες πριν από τον τοκετό και τέσσερις ύστερα από αυτόν, ή, αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, το πολύ επί ένα έτος.
Η αξίωση της μητέρας δεν παύει με το θάνατο του πατέρα και παραγράφεται όταν περάσουν τρία έτη από τον τοκετό. Αξίωση αποζημίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, δεν αποκλείεται.

Άρθρο 1504
Διατροφή μεταξύ αδελφών
Ο αδελφός ή η αδελφή μπορούν, αν το δικαστήριο το κρίνει εύλογο, να υποχρεωθούν να δίνουν διατροφή σε αδελφό ή αδελφή, αν αυτός που τη ζητεί αδυνατεί να διατρέφει τον εαυτό του για ιδιαίτερους λόγους και ιδίως εξαιτίας της ηλικίας του, βαριάς ασθένειας ή αναπηρίας. Η διατροφή περιλαμβάνει τα απολύτως αναγκαία για τη ζωή και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση.
Οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1487, καθώς και των άρθρων 1494, 1496 και 1498 έως 1500 εφαρμόζονται και σ' αυτή την περίπτωση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >>